EU4Journalists.eu is currently not updated. We hope to be back soon.

eu4journalists

select your language

Landbouw – Visserij – Voeding

1. Gemeenschappelijk landbouwbeleid (CAP)

Onderwerpen

  • Toekomst van landbouw in de uitgebreide EU
  • Energetische gewassen een belangrijke sector
  • GMO’s en voedselveiligheid
  • Het bestrijden van fraudeclaims voor productiesubsidies
  • Aankomende herzieningen van CAP

Het landbouwbeleid van de EU dateert uit 1957, toen de oprichters van het Verdrag van Rome de algemene doelstellingen van een gemeenschappelijk landbouwbeleid definieerden. De principes en mechanismen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (CAP) werden aangenomen door de zes stichtende leden van de Europese Economische Gemeenschap, en in 1962 ging het CAP van kracht.

CAP werd ontworpen om de onafhankelijkheid van Europa’s voedselproductie te verzekeren. De basisprincipes van het CAP bleven decennia lang hetzelfde: vastgestelde prijzen voor landbouwproducten, vaak boven het prijsniveau van de wereld, en subsidies gebaseerd op de kwantiteit van productie, met weinig bewustzijn voor het probleem van overproductie.

CAP is het EU-beleid dat het meest volledig is geïntegreerd. In de jaren ’70 ging bijna 70% van het EU-budget naar landbouw. Na een reeks hervormingen zijn de uitgaven voor landbouw binnen het budget gezakt naar 35 % voor de financiële periode van 2007-2013. In diezelfde periode is er meer geld bestemd voor plattelandsontwikkeling (9,7 %) en de uitbreiding van andere verantwoordelijkheden van de EU.

De eerste golf van CAP-hervormingen heeft de overproductie verminderd, de boterbergen teruggebracht en de melkmeren leeggemaakt. Maar in 2002 maakten diverse factoren het noodzakelijk om een grote hervorming door te voeren van het EU-landbouwbeleid, inclusief de diverse voedingscrisissen, de geplande uitbreiding van de EU naar het oosten, de bezwaren van de Wereldhandelsorganisatie tegen de CAP en de duurzame ontwikkelingsstrategie vastgelegd tijdens de top in Gothenburg. In 2003 presenteerde Franz Fischler, toen de Commissaris voor Landbouw, Visserij en Plattelandsontwikkeling, een CAP-hervormingspakket die hij beschreef als de meest radicale verbetering van het landbouwbeleid van de EU ooit. Zijn belangrijkste voorstellen waren:

  • het loskoppelen van subsidies en productie
  • strengere vereisten voor milieu-, voedselveiligheid- en dierenwelzijnrichtlijnen als eerste vereiste om subsidies te krijgen
  • meer geld voor plattelandsontwikkeling in tegenstelling tot directe en marktsubsidies
  • vermindering in inmenging in prijzen in veel sectoren

Na verhit debat werd een akkoord bereikt over de CAP-hervorming. Hoewel de link tussen landbouwsubsidies en de productiehoeveelheid niet volledig werd afgeschaft, zoals oorspronkelijk werd voorgesteld, vond er een enorme verandering plaats waarbij het grootste deel van de inkomsten van boeren nu afkomstig is uit directe hulp, gebaseerd op de grote van hun pachtgoed, en niet hun productie.

De hervorming bereidde de EU ook voor, voor de WHO ‘Doha’ ronde van internationale handelsversoepeling gesprekken, waar de EU aanbood om de exportsubsidies volledig te schrappen per 2013. De gesprekken werden uitgesteld in 2006. Wat het resultaat van deze handelsbesprekingen ook zal zijn, de EU blijft de grootste importeur van voeding van de wereld, vooral van de ontwikkelingslanden.

Een aantal gevoelige sectoren werden bij de CAP-hervormingen buiten beschouwing gelaten, waaronder suiker, wijn, bananen en fruit, en groente. Sindsdien werd er in 2005 een overeenkomst bereikt over een diepgaande hervorming van de suikerbranche. In 2006 en begin 2007 heeft de Commissie een voorstel voor hervormingen voor de sectoren wijn, bananen en andere fruit en groente gedaan.

Onder de Barroso-Commissie heeft Mariann Fischer Boel het voorzitterschap over de hernoemde DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling overgenomen. Zij zal doorgaan met het streven naar een hogere voedselkwaliteit en –veiligheid, efficiënte toepassing van het plattelandsbeleid 2007-2013, energetische gewassen regelingen en vereenvoudiging van het CAP en het terugdringen van rode tape.

De uitbreiding van de EU van 15 naar 27 lidstaten heeft nieuwe uitdagingen gebracht voor het CAP; het aantal boeren in de EU is vermeerderd met meer dan 70 %.

Landbouworganisaties zijn blij met het besluit van de EU om een minimale target van 10% te stellen voor het gebruik van biobrandstoffen voor vervoer in 2020. De EU heeft voor landbouw de mogelijkheid gecreëerd om een grotere rol te spelen bij het bestrijden van klimaatsverandering, beoordeelde de COPA-organisatie.

EU-leiders zijn overeengekomen om een onderzoek te doen naar het CAP in 2008. In het jaar 2009 zal er een algemene herziening van het EU-budget zijn, het is waarschijnlijk dat dit gevolgen zal hebben voor de toekomst van de CAP na 2013.

back to top