EU4Journalists.eu is currently not updated. We hope to be back soon.

eu4journalists

select your language

Γεωργία – Αλιεία – Τρόφιμα

1. Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ)

Θέματα

  • Το μέλλον των καλλιεργειών στην διευρυμένη ΕΕ
  • Οι ενεργειακές καλλιέργειες σημαντικός τομέας
  • ΓΤΟ και ασφάλεια των τροφίμων
  • Η μάχη κατά των πλαστών αιτήσεων για επιδοτήσεις καλλιεργειών
  • Επικείμενη αναθεώρηση της ΚΓΠ

Η γεωργική πολιτική της ΕΕ χρονολογείται από το 1957, όταν οι εμπνευστές της Συνθήκης της Ρώμης προσδιόρισαν τους γενικούς στόχους μιας κοινής γεωργικής πολιτικής, με νωπές ακόμα τις μνήμες από τις μεταπολεμικές ελλείψεις τροφίμων. Οι αρχές και οι μηχανισμοί της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ ) υιοθετήθηκαν από τα έξι ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και το 1962 η ΚΓΠ τέθηκε σε ισχύ.

Η ΚΓΠ σχεδιάστηκε για να διασφαλίσει την αυτονομία της Ευρώπης στην παραγωγή τροφίμων. Οι βασικές αρχές της ΚΓΠ παρέμειναν ίδιες για δεκαετίες: εγγυημένες τιμές για τα γεωργικά προϊόντα, συχνά πάνω από τα επίπεδα των παγκόσμιων τιμών, και επιδοτήσεις με κριτήριο την ποσότητα της παραγωγής, χωρίς να δίνεται μεγάλη σημασία στο πρόβλημα του πλεονάσματος της παραγωγής.

Η ΚΓΠ ήταν και είναι η πιο πλήρως ενοποιημένη από τις πολιτικές της ΕΕ. Στη δεκαετία του 1970 σχεδόν το 70% του προϋπολογισμού της ΕΕ πήγαινε στη γεωργία. Μετά από μια σειρά μεταρρυθμίσεων, οι γεωργικές δαπάνες στον προϋπολογισμό έπεσαν στο 35% για την οικονομική περίοδο 2007-2013. Στην ίδια περίοδο θα διατεθούν περισσότερα χρήματα (9,7%) για την ανάπτυξη της υπαίθρου και για την επέκταση των άλλων ευθυνών της ΕΕ.

Το πρώτο κύμα των μεταρρυθμίσεων της ΚΓΠ μείωσε την υπερπαραγωγή, χαμήλωσε τα βουνά από βούτυρο και άδειασε τις λίμνες γάλακτος. Αλλά το 2002 κάποιοι παράγοντες κατέστησαν απαραίτητη μια μείζονα αναθεώρηση της πολιτικής καλλιεργειών της ΕΕ. Τέτοιοι παράγοντες ήταν διάφορες κρίσεις στα τρόφιμα, η προγραμματισμένη επέκταση της ΕΕ προς ανατολάς, οι αντιρρήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου όσον αφορά την ΚΓΠ και η στρατηγική αειφόρου ανάπτυξης που ορίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής του Gothenburg. Το 2003 ο Franz Fischler, τότε Επίτροπος για τη Γεωργία, την Αλιεία και την Αγροτική Ανάπτυξη, παρουσίασε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων της ΚΓΠ, το οποίο ο ίδιος περιέγραψε ως την πιο ριζοσπαστική βελτίωση της γεωργικής πολιτικής της ΕΕ που έγινε ποτέ. Μερικές από τις βασικές του προτάσεις ήταν:

  • αποσύνδεση των επιδοτήσεων από την παραγωγή
  • απαίτηση για υψηλά επίπεδα περιβαλλοντικής μέριμνας, ασφάλειας των τροφίμων και ορθής μεταχείρισης των ζώων, ως αναγκαίες προϋποθέσεις για τη λήψη επιδοτήσεων
  • περισσότερα χρήματα για την αγροτική ανάπτυξη παρά για άμεσες επιδοτήσεις και επιδοτήσεις της αγοράς
  • μείωση των τιμών παρέμβασης σε πολλούς τομείς

Μετά από έντονες αντιγνωμίες, οι υπουργοί γεωργίας συμφώνησαν να εφαρμόσουν τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ. Παρότι η σχέση ανάμεσα στις επιδοτήσεις των καλλιεργειών και τον όγκο της παραγωγής δεν καταργήθηκε εντελώς, όπως είχε αρχικά προταθεί, έγινε μια σημαντική αλλαγή, καθώς τώρα το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων των αγροτών προέρχεται από άμεση βοήθεια, με κριτήριο την καλλιεργήσιμη έκταση και όχι την παραγωγή.

Η μεταρρύθμιση προετοίμασε επίσης την ΕΕ για τον γύρο της Doha, μια σειρά διεθνών συζητήσεων που οργανώνει ο ΠΟΕ με θέμα την απελευθέρωση του εμπορίου, όπου η ΕΕ προσφέρθηκε να καταργήσει εντελώς τις επιδοτήσεις των εξαγωγών έως το 2013. Οι συζητήσεις διακόπηκαν προσωρινά το 2006. Όποια και αν είναι τα αποτελέσματα των εμπορικών συζητήσεων, η ΕΕ παραμένει ο πιο μεγάλος εισαγωγέας τροφίμων στον κόσμο, ειδικά από αναπτυσσόμενες χώρες.

Κάποιοι ευαίσθητοι τομείς παραλείφθηκαν από τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του 2003, όπως η ζάχαρη, το κρασί, οι μπανάνες και άλλα φρούτα και λαχανικά. Από τότε, μια βαθιά μεταρρύθμιση του τομέα της ζάχαρης συμφωνήθηκε το 2005. Το 2006 και στις αρχές του 2007 η Κομισιόν πρότεινε επίσης μεταρρυθμίσεις για τους τομείς του κρασιού, της μπανάνας και των φρούτων και λαχανικών.

Υπό την επιτροπή Barroso, η Mariann Fischer Boel ανέλαβε τη διαχείριση της μετονομασμένης Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Συνεχίζει την προσπάθεια για υψηλότερη ποιότητα και ασφάλεια των τροφίμων, αποτελεσματική εφαρμογή της Πολιτικής για την Αγροτική Ανάπτυξη 2007-2013, σχέδια για ενεργειακές καλλιέργειες και απλοποίηση της ΚΓΠ και μείωση της γραφειοκρατίας. Η διεύρυνση της ΕΕ από τα 15 στα 27 μέλη δημιούργησε νέες προκλήσεις για την ΚΓΠ – ο αριθμός των καλλιεργητών στην ΕΕ αυξήθηκε κατά περισσότερο από 70%.

Οι γεωργικές οργανώσεις υποδέχτηκαν με χαρά την απόφαση της ΕΕ να θέσει έναν κατώτατο στόχο 10% για τη χρήση βιοκαυσίμων για τις μεταφορές έως το 2020. Η ΕΕ έχει δώσει στη γεωργία τη δυνατότητα να παίξει έναν μεγαλύτερο ρόλο στη μάχη κατά της αλλαγής του κλίματος, εκτιμά η οργάνωση COPA (Επιτροπή των Γεωργικών Επαγγελματικών Οργανώσεων ). Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν συμφωνήσει να κάνουν έναν λεπτομερή έλεγχο της ΚΓΠ το 2008. Το έτος 2009 θα γίνει μια γενική αναθεώρηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, που πιθανόν να έχει επιπτώσεις στο μέλλον της ΚΓΠ μετά το 2013.

back to top