EU4Journalists.eu is currently not updated. We hope to be back soon.

eu4journalists

select your language

Rolnictwo - Rybołówstwo - Żywność

1. Wspólna Polityka Rolna (WPR)

Zagadnienia

  • Przyszłość sektora gospodarstw rolnych w rozszerzonej Europie
  • Rośliny energetyczne jako ważny sektor
  • GMO – rośliny modyfikowane genetycznie a bezpieczeństwo żywności
  • Zwalczanie oszukańczych wniosków o dotacje do produkcji
  • Zbliżający się przegląd WPR

Początki Wspólnej Polityki Rolnej UE sięgają roku 1957, kiedy to twórcy Traktatu Rzymskiego określili ogólne cele wspólnej polityki rolnej mając jeszcze świeżo w pamięci powojenne braki w zaopatrzeniu w żywność. Zasady i mechanizmy Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) zostały przyjęte przez szóstkę państw – założycieli Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. WPR weszła w życie w 1962 roku.

WPR miała na celu zapewnić Europie samowystarczalność produkcji i zaopatrzenia w żywność. Podstawowe zasady WPR pozostają niezmienione od dziesięcioleci: gwarantowane ceny na produkty rolne, często powyżej poziomu cen światowych, a także dotacje w oparciu o wielkość produkcji z niewielką troską o problem nadwyżek produkcyjnych.

WPR jest jednym z najbardziej zintegrowanych obszarów polityki UE. W latach siedemdziesiątych prawie 70 % budżetu UE przeznaczano na rolnictwo. Po serii reform udział wydatków na sektor rolny spadł do 35 % na okres finansowania w latach 2007-2013. W tym samym okresie więcej środków (9,7 %) zostało przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich oraz rozszerzenie zakresu innych zobowiązań UE.

Pierwsza fala reform WPR doprowadziła do zmniejszenia nadprodukcji i przyczyniła się do stopnienia gór masła i opróżnienia jezior mleka. Lecz w roku 2002 kilka czynników sprawiło, że trzeba było przeprowadzić gruntowny przegląd polityki w sektorze gospodarstw rolnych, łącznie z kilkoma kryzysami żywnościowymi, planowanym rozszerzeniem UE na wschód, obiekcjami Światowej Organizacji Handlu wobec WPR, strategią zrównoważonego wzrostu określoną podczas szczytu w Gothenburgu. W roku 2003, Franz Fischler, wówczas Komisarz ds. Rolnictwa, Rybołówstwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich przestawił pakiet reform WPR, który określił mianem najbardziej radykalnego udoskonalenia WPR jakie kiedykolwiek miało miejsce. Jego główna propozycja obejmowała:

  • Oderwanie dotacji od wielkości produkcji rolnej
  • Wysokie wymagania w zakresie norm ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności i dobrostanu zwierząt stanowiące warunek wstępny uzyskania dotacji
  • Przeznaczenie większych środków na rozwój obszarów wiejskich w przeciwieństwo do dotacji bezpośrednich i wsparcia cen rynkowych
  • Cięcia cen interwencyjnych w wielu sektorach

Po gorącej dyskusji ministrowie rolnictwa uzgodnili realizację reformy WPR. Jednakże nie wyeliminowano całkowicie powiązania dotacji do gospodarstw z wielkością produkcji tak, jak to wcześniej proponowano, choć nastąpiły duże zmiany, ponieważ większa część dochodów rolników pochodzi obecnie z płatności bezpośrednich opartych o wielkość gospodarstw, a nie produkcji.

Reforma przygotowała też UE do negocjacji WTO w ramach Rundy Doha w sprawie liberalizacji międzynarodowego handlu, gdzie UE zaoferowała całkowitą eliminację subwencji eksportowych do roku 2013. Rozmowy zostały wstrzymane w roku 2006. Bez względu na wyniki rozmów handlowych UE nadal jest największym importerem żywności na świecie, zwłaszcza z krajów rozwijających się.

Z reformy WPR w roku 2003 wyłączono szereg wrażliwych sektorów takich jak sektor cukru, wina, bananów oraz innych owoców i warzyw. Od tego czasu uzgodniono przeprowadzenie gruntownej reformy sektora cukru w roku 2005. W roku 2006 oraz na początku 2007 r. Komisja zaproponowała także reformy w sektorze wina, bananów oraz owoców i warzyw.

Już za czasów Komisji kierowanej przez Przewodniczącego Barroso, Mariann Fischer Boel przejęła dziedzictwo w postaci Dyrekcji Generalnej przemianowanej na Dyrekcję Generalną Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Pani Komisarz Boel podejmuje działania na rzecz poprawy jakości i bezpieczeństwa żywności, sprawnego stosowania polityki rozwoju obszarów wiejskich (Rural Development Policy) w latach 2007-2013, programów upraw energetycznych, uproszczenia WPR i zwalczania biurokracji.

Rozszerzenie Unii Europejskiej z grupy 15 do 27 członków przyniosło ze sobą nowe wyzwania dla WPR– liczba rolników w UE wzrosła o ponad 70%.

Organizacje rolnicze były zadowolone z decyzji UE o wyznaczeniu minimalnego progu 10% wykorzystania biopaliw na potrzeby transportu do roku 2020. Według oceny organizacji COPA, UE stworzyła dla rolnictwa możliwość odegrania większej roli w walce ze zmianami klimatycznymi.

Przywódcy UE ustalili, że w roku 2008 nastąpi sprawdzenie WPR. W następnym roku, 2009, odbędzie się generalny przegląd budżetu UE, co prawdopodobnie będzie niosło ze sobą następstwa dla przyszłości WPR po roku 2013.

back to top